تبلیغات
روستای نمونه انجیله
روستای نمونه انجیله

از نگارنده این سطور خواسته شد كه در مورد روستای ییلاقی انجیله مطالبی را به نگارش دربیاورم، و از آنجا كه انجیله یكی از روستاهای حومه تفرش می‌باشد و از نظر جغرافیایی و فرهنگی و وابستگی‌های قومی خونی و عاطفی و همینطور از نظر مبادلاتِ كالا و امور خدماتی از روزگارانِ قدیم رابطه تنگاتنگ و یا حتی بیشترین رابطه را با هم داشته‌اند و لذا سخن گفتن از انجیله بدون اینكه پیش از آن به معرفی كل منطقه تفرش و آشتیان و فراهان بپردازیم ظاهراً عملی بیهوده و یا كم فایده است. پس این قلم با مدد گرفتن از آثار دیگر محقفین به معرفی این خطه باارزش و هنرخیز و رجال خیز می‌پردازیم.

تفرش فلات مرتفعی است كه حد متوسط بلندی آن از سطح دریا ...

از نگارنده این سطور خواسته شد كه در مورد روستای ییلاقی انجیله مطالبی را به نگارش دربیاورم، و از آنجا كه انجیله یكی از روستاهای حومه تفرش می‌باشد و از نظر جغرافیایی و فرهنگی و وابستگی‌های قومی خونی و عاطفی و همینطور از نظر مبادلاتِ كالا و امور خدماتی از روزگارانِ قدیم رابطه تنگاتنگ و یا حتی بیشترین رابطه را با هم داشته‌اند و لذا سخن گفتن از انجیله بدون اینكه پیش از آن به معرفی كل منطقه تفرش و آشتیان و فراهان بپردازیم ظاهراً عملی بیهوده و یا كم فایده است. پس این قلم با مدد گرفتن از آثار دیگر محقفین به معرفی این خطه باارزش و هنرخیز و رجال خیز می‌پردازیم.
تفرش فلات مرتفعی است كه حد متوسط بلندی آن از سطح دریا دوهزار متر می‌باشد. در ازای این فلات از خاور به باختر 24 و از شمال به جنوب 12 كیلومتر است، این فلات از شمال به نوبران ساوه، از جنوب به خلجستان و اراك، از خاور به آشتیان و از باختر به همدان و اراك محدود است.
بلندترین ارتفاعات شهرستان تفرش كوه گُجه است ولی بلندی‌های دیگر تفرش عبارتند از قله بندیر 2600 متر، گندم كوه، 2159 متر، كوه دوبرادران 2921 متر، آسمان دره 2030 متر، كوه دیده‌بان 1915 متر. از دیگر بلندیها كوه توس یا وتوس، كوه بزكش، كوه سنجیتك، كوه كی و كوه گرم آسمان را می‌توان نام برد.
یكی دیگر از جاذبه‌های تفرش دره‌های مصفا و خوش آب و هوای آن است. مانند دره دیزه، و یدر، خرك، ونان، و دره زمانی در دهستان قاهان، و دره‌های بندر، قوچك، آب كمر، خرس دره و «دره در» در حومه شهر تفرش.
تفرش از دید كانی‌ها حائز اهمیت است. نقره كمر، نقره دارد. در مزرعه عبدالله آباد زغال سنگ به وفور یافت می‌شود. كان زغال سنگ تفرش از لحاظ قطر و ضخامت لایه‌ها و مهمتر از همه قرارگیری قشرهای ذغال نزدیك سطح زمین قابل توجه است. بطوری كه در نیم‌متری سطح زمین می‌توان به زغال سنگ رسید.
از شگفتیهای طبیعت این سامان اینكه در لابلای محصولات كشاورزی آن غالباً گیاهانی می‌رویند كه ارزش طبی و دارویی داشته و نكته چشمگیر اینكه تمام این گیاهان به كاف ختم شده‌اند. مانند لیباسك، پنیرك، ناخنك، شبیدك، كدوغك، شنگك، گزرك، دمگاوك، بادامك، قازیاك، پاملیچك، انگورك، خرخاسك، پیازك، موصیلك كه به سهم خد ارزش مطالعه ویژه دارند.
واحد زمین در معاملات ملكی من است كه هر من عبارت است از 36 مترمربع.
روستای كهك در شمال خاوری شهر تفرش واقع و كوه‌های توس، بزكش و كی و لشگرگاه حدفاصل آن ده و شهر تفرش با دهستان قاهان و سرآبادان و انجیله است و اراضی آن از دامنه كوه‌های مزبور و كوه دربند شروع و تا جمال‌آباد امتداد دارد. اهالی كهك به گویش بوربش تكلم می‌كنند اما سبب تیزهوشی این تكلم را گاهی بصورتی درمی‌آورند كه حكم زبن رمز را پیدا می‌كند.
مرسك مزرعه بسیار مصفا و منزهی است كه در دامنه بزكش و خاور كهك قرار گرفته و رسیدن به آن بدون چهارپا مقدور نیست.

خلجستان
یكی از بخشهای گسترده شهرستان آشتیان و در خاور آن واقع است. از شمال به ساوه و تفرش و از جنوب به محلات و اراك و از باختر به آشتیان و از خاور به قم محدود است.
نامی است مركب از خلج و استان و از لحاظ جغرافیایی شامل دهستانهای قاهان، دستگرد و راهگرد با آبادیها و دهكده‌های متعدد و پراكنده. آقای عبدالحی حبیبی در بخش تعلیقات از جلد دوم كتاب طبقات ناصری از انتشارات انجمن تاریخ افغانستان، طبع كابل (1343 شمسی) در تعلیق شماره 29 در باب تشریح غرجستان یا غرشستان یا غرستان كه نام ناحیتی است در شرق بادغیس و عربها آن را غرج‌الثار نوشته‌اند می‌نویسد اسم این كوهسار تاریخی خراسان مانند بعضی از اسماء شهرها و اعلام از كلمه «غر» پشتو و امثال آن ریشه گرفته و این واژه از كلمات باستانی السنه آریایی است كه در كتاب اوستاحصه هوم یشت (گیری) آمده و هم در خرده اوستا دیده می‌شود. از فرهنگهای سنسكریت هم پیداست، كه در آن زبان‌گیر، گیری به معنی كوه بوده. خاورشناس معروف بار تولد عقیده دارد كلمه‌های غور، غرچه، غرج و خلج همه از یك ریشه برآمده و در آسیای وسطی در مورد اماكن و قبایل استعمال شده است. به عقیده آقای عبدالحی حبیبی كلمه غرجه (كوهی) پشتو و غلجه (قبیله معروف افغانی) و خلج و غرچه مردمان معروفی كه به قول كایگر آلمانی از رود زرافشان تا پامیر سكنی داشتند (تمدن ایرانیان خاوری 72) همه به ماده غریاگر یعنی كوه نسبتی دارند، چه اغلب آنها مردمی كوهستانی و كوهسارنشین بوده‌اند. رئیس سابق دانشكده ادبیات و آكادمی سابق افغان همچنین در شرح تعلیق 39 كتاب مزبور در باب نامهایی كه به كلمه خر آغاز می‌شود مثل خرزور، خرمیل و خرپوست می‌گوید شاید این خر تصحیفی باشد از كلمه غر به معنی كوه كه در اوستا و سنسكریت هم (گر) و گیری بوده و بعد از آن در كلمه‌های غور، غرج، غلجی ریشه آن وارد و در واژه‌های خلج، غلج، غرج هم «غ» به «خ» تبدیل شده باشد. صاحب تاریخ قم ضمن تشریح طسوج و زواه (ص 139) دهكده‌ها و آبادیها و مزارع زیر را نام برده است و زواه، كهندان و مزارع آن، انجیله و مزرعه آن دستجرده، جمزقان و مزرعه جمزقان، حره و مزارع آن، اسفیداندر، ایاز، هرمانیدان، حرامد، باغ سعده، حشوان، نیر، شیردوشان، مزرعه فورسنجرد، انارستانه، مزرعه طهرانرود، سلقان، مزرعه موشك، مزرعه‌الدین، عبدالله آباد، مزرعه ون، قریه نی، جزیه، كهیاب، پشتكان، نونجرد، حیلو، مهرگان، محمدآباد معروف به باغ حرقه، كهه و مزرعه آن سلمه آباد، آهاء،‌ مزرعه خانه، ولكان، ونان، حریران، اردكان، خراب، استلك، قاهان، زند، كاسوا، رزبند، باوند، مزرعه تاجیاباد، مزرعه وره، عمراناباد و مزرعه عمراناباد، كاسوره، ویدر، مزرعه پابندان. خلجستان در نقشه مربوط به سرشماری 1345 به سه دهستان با دهكده‌ها و آبادیهای زیر دیده می‌شود.

قاهان
مهرزمین، معدن گرد كانك، دودانك گروكی، گزآباد، چاهك، انجیله، كاسوا، نویس، قاهان، جمزقان، بنابر، شیرین آباد، آغلك، رینه، گورك، سولقان، علی خان بیگی، رحمت‌آباد، دارستان، موشكیه، اسبی، ونان، الگان، چمنك، احمدآباد، وسفونجرد، وورگونه، چشمه، چمن ملك آباد، مزرعه كهه (به ضم كاف). رحمت آباد سابقاً قلعه‌ای بود و امروزه نام قهوه‌خانه‌ای است كه كنار محور ساوه اصفهان قرار دارد و راه دهستان قاهان از كنار آن است. در اراضی رحمت آباد انار، جو، گندم و پنبه بدست می‌آید. قلعه علی خان بیگی، سلقان و مزرعه رینه و آغلك انار، و در بنابر گردو، توت و بیدمشگ و در جمزقان امامزاده هادی و در قاهان مزار احمد فرزند موسی فرزند جغفر و در نویس مقبره شریفه خاتون دختر موسی فرزند جعفر قرار دارند و علاوه بر معدن سنگ مرمر سفید،‌ آلبالو، گلابی، زردآلو و سماق آن معروف است. در نویس دشتی وجود دارد به نام برزو با یك چهار طاقی كه بنظر می‌رسد قبر برزو، یكی از بزرگان زرتشتیان قبل از اسلام باشد. در روستای كاسوا نیز مقابل سه امامزاده به نام ابوطالب، مهدی و احمد فرزندان موسی‌بن جعفر قرار دارند كه زیارت‌گاه مردم می‌باشند. محصول توت و گردوی كاسوا هم قابل توجه است. در روستای گیو امامزاده جعفر و در میدانك امامزاده زكریا مدفونند كه هر دو از فرزندان امام موسی‌بن جعفر صادق علیهم السلام می‌باشند. كوه توس در آن‌سو كه مشرف به روستای انجیله است، باتلاقی با كوه سنجتیك دره وزوا را تشكیل می‌دهد. آبریز كوههای ونان و به توس یا به قول مردم محل وتوس و كاسوا از سه دره به نام دوریه، زمانی و ونان (به كسر واو)، سرانجام در نقه‌ای بهم می‌پیوندند. ملتقای این سه آبریز دهكده نویس است كه كهه با آسیابهای ویران شده‌اش نزدیك آن قرار دارد. این چشمه‌سارها از نویس گذشته و از راه قاهان به جمزقان، آغلك (به ضم «غ» و فتح «ل») و رینه (به كسر «ر» و «ن») به دریاچه حوض سلطان قم می‌ریزد. كوه به توس معدن سنگ دارد كه در حال حاضر از آن بهره‌برداری می‌شود ولی راه نفوذی دهكده‌های نویس، كاسوا و انجیله بسیار دشوار و خطرناك است.


«انجیله»
روستای انجیله همانطور كه قبلاً گفته شد در شمال خاوری شهر تفرش واقع شده و كوه‌های وتوس، بزكش و كی و لشگرگاه مابین آن و شهر تفرش قرار دارد و به آن موقعیتی ییلاقی و باصفا داده است. زمستانهای سرد و پربرف و تابستانهای خنك و باغهای دلگشا دارد.
از جاذبه‌های دیدنی و زیبای انجیله دشت موسیر آن است كه در فصل بهار این دشت زیبا پوشیده از موسیرهای خودرو می‌شود و جلوه‌ای زیبا به آن می‌بخشد. دیگر از مناطق جالب توجه ییلاق آن است كه باز در فصل بهار مملو از تره‌فرنگی می‌شود كه علاوه بر طمع و مزه دارای خواص داروئی و درمانی می باشد.
در شمال روستای انجیله مزرعه نو یا مزرعه آقا واقع شده است كه اراضی آن تا روستای مهرزمین ادامه می‌یابد.
روستای انجیله در پای كوه معروف به سیدتقی بنا شده است. در غرب روستا معدن سنگِ گرانیت وجود داشته و مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. از دیگر كوه‌های آن منطقه قله جوجار و بزكش را می‌توان نام برد كه آب شرب و لوله‌كشی انجیله از چشمه‌های این كوه تهیه می‌شود.
از مزارع خرد و كلان آن می‌توان به كفتاردره، مزرعه نو، دشت پایین، دره حصار، دره گندیل، بالیدر، پُردك، آبدراز، پالیكه و بی‌ثمرده و ... نام برد.
محصولات این مناطق عمدتاً گردو و بادام است. كه درخچه‌های زرشك و زالزالك هم بصورت خودرو و به وفور در كناره نهرها یافت می‌شود.
انجیله از شمال با روستای مهرزمین همسایه می‌باشد و از غرب با كهك و تفرش و از شرق و جنوب به كاسوا و ییلاق كاسوا.
اهالی با زبان فارسی تكلم می‌كنند و از نظر آداب و رسوم و فرهنگ و قومیت نزدیكی بسیاری با تفرش دارند.
طبق آمار ارائه شده جمعیت ساكن و دائمی انجیله حدود یكصد خانوار است كه با اضافه كردن ساكنین فصلی، این جمعیت به چندین برابر تبدیل می‌شوند. یعنی با محاسبه انجیله‌ایهای مقیم شهر تهران و دیگر مناطق شاید بتوان جمعیتی حدود ده تا دوازده هزار نفر را برآورد كرد.
از دیگر موارد دیدنی و جالبِ انجیله كه امروزه متأسفانه و بدلیل كوتاهی و غفلت اثری از آن‌ها نیست یكی چنار بسیار كهن و قدیمی بود كه اهالی در پای آن شمع روشن می‌نمودند و دخیل می‌بستند كه متأسفانه از بیخ و بن بریده شد. دیگر از جاذبه‌هایی كه می‌ـوانست برای جلب توریست مؤثر باشد بنای تكیه قدیمی بود كه قدمت آن برای اهالی نامعلوم بود كه آن هم متأسفانه تخریب شد و امروزه بنای جدیدی برجای آن استوار گردیده است.
در زیر خانه‌های انجیله تونلها و دالان‌های زیادی وجود دارد كه هرازگاهی در حین خاكبرداری یكی از آنها ریزش كرده و نمایان می‌شود كه باز متأسفانه بجای مرمت و استفاده گردشگری از آن، این تونل‌ها توسط اهالی كور می‌گردد.
از دیگر مناطق جالب این منطقه كوه زیبای وتوس است كه بر سر آن بقایای قلاع و استحكاماتِ اسماعیله هنوز هم مشهود است. چرا كه آن منطقه در اوایل ورود اسلام منطقه گبرنشین و سپس محل اختفا و زندگی با طغیان و اسماعیلیان بوده است.
چنانچه راوندی در كتاب خود از قول شمس‌الدین داغری كه در سده ششم زندگی می‌كرده آورده است.
خسروا هست جای باطنیان قم و كاشان و آبه و طبرش
آب روی چهار یار بدار  وندرین چار جای زن آتش
پس فراهان بسوز و مصلحگاه تا چهارت صواب گردد شش
و مناطقی مانند قلعه دزدك و پشت قلعه، صندوق محراب، لشگرگاه و ... نشان‌دهنده وجود باطنیان و رافضیان و یا افرادی با افكاری خاص بوده كه مجبور به زندگی در قلاع و استحكامات صعب‌العبور بوده‌اند.
همانطور كه قبلا گفتیم در منها الیه دشت انجیله و واقع در باغات نویس آثاری از دوره ساسانی دیده می‌شود كه بقایای چهارطاقی برای هر رهگذری در معرض دید است كه در گذشته چهار طاقی‌ها كار عملِ گاه‌شماری و تقویم را انجام می‌داده‌اند و روز اول هر فصل را با توجه به زاویه تابش خورشید دردانه‌های چهارطاقی محاسبه می‌نموده‌اند. اخیراً هم هنگام گودبرداری جهت هدایت فاضلاب در ناحیه سادین به دیوارهای دستچین با آجرهای مربع شكل پخته برخورد كردند كه نشان از وجود بقایای بناهایی قدیمی در این منطقه دارد...    ادامه دارد

موضوع مطلب : موقعیت جغرافیایی,
ارسال شده توسط یک شهروند در ساعت 10:09 ق.ظ | نظرت شما ()